T4DM: getur testósterón komið í veg fyrir sykursýki af tegund 2?

Bakgrunnur: lágt testósterón og insúlínviðnám tengjast í báðar áttir

Karlar í yfirþyngd og með kviðfitu eru oft með lágt testósterón, og lágt testósterón tengist aukinni hættu á sykursýki af tegund 2. Sambandið virkar líklega í báðar áttir. Fituvefur og insúlínviðnám draga úr boðum heilans til eistnanna, og lágt testósterón þýðir minni vöðvamassa og meiri kviðfitu, sem aftur skerðir insúlínnæmi. Um það bil þriðji hver karl með sykursýki af tegund 2 var með lágt testósterón í samantekt Dhindsa og félaga (JCEM 2004). T4DM var hönnuð til að kanna hvort testósterón ofan á lífsstílsáætlun geti komið í veg fyrir eða snúið við byrjandi sykursýki af tegund 2.

Hönnun rannsóknarinnar

T4DM var slembiröðuð, tvíblind rannsókn með lyfleysu í fasa 3b sem stóð í tvö ár á sex áströlskum háskólasjúkrahúsum.

• Þátttakendur: 1.007 karlar á aldrinum 50–74 ára, valdir úr hópi 19.022 sem voru forskimaðir.
• Inntökuskilyrði: mittismál að minnsta kosti 95 cm, heildartestósterón að hámarki 14 nmol/L án þekkts sjúkdóms í heiladingli eða eistum, og annaðhvort skert sykurþol (2 klst. glúkósi 7,8–11,0 mmol/L á sykurþolsprófi) eða nýgreind sykursýki af tegund 2.
• Allir tóku þátt í sömu lífsstílsáætlun (WW, áður Weight Watchers).
• Meðferð: testósterónundekanóat 1.000 mg eða lyfleysa í sprautu í upphafi, eftir 6 vikur og síðan á 3 mánaða fresti í tvö ár.
• Aðalendapunktar: sykursýki af tegund 2 á sykurþolsprófi eftir tvö ár (2 klst. glúkósi að minnsta kosti 11,1 mmol/L) og breyting á 2 klst. glúkósa.

Niðurstöður

Eftir tvö ár voru 55 af 443 körlum (12%) í testósteronhópnum með sykursýki af tegund 2 á sykurþolsprófi á móti 87 af 413 (21%) í lyfleysuhópnum. Það jafngildir hlutfallslegri áhættu 0,59 (95% öryggisbil 0,43–0,80; p = 0,0007), eða um 41% minni áhættu. 2 klst. glúkósi lækkaði um 1,70 mmol/L á testósteróni og um 0,95 mmol/L á lyfleysu. Áhrifin voru óháð því hversu lágt testósterónið var í upphafi.

Hvað þýðir þetta fyrir þig?

T4DM sýnir að testósterón ofan á skipulagða lífsstílsáætlun fækkaði þeim sem voru með sykursýki af tegund 2 eftir tvö ár meðal karla með kviðfitu, lágeðlilegt testósterón og forstig sykursýki. Hún er ein af fáum stórum slembirannsóknum með harðan efnaskiptaendapunkt.

Hún sýnir ekki að testósterón sé flýtileið. Allir þátttakendur fengu lífsstílsáætlunina, og lyfleysuhópurinn bætti líka glúkósagildi sín. Testósterón kemur ekki í stað heilbrigðs lífsstíls, en getur í völdum tilvikum verið viðbót.

Hvað segja leiðbeiningarnar?

Bandarísku sykursýkissamtökin (ADA) mæla með því í Standards of Care að mæla morguntestósterón hjá körlum með sykursýki sem hafa einkenni eða merki um lágt testósterón. Endocrine Society (Bhasin o.fl., JCEM 2018) mælir með fastandi morgunsýni sem er endurtekið til að staðfesta lága niðurstöðu áður en greining er gerð. T4DM breytir því ekki að meðferð kemur aðeins til greina við skort með einkennum.

Fyrirvarar

• Blóðkornahlutfall: öryggismörk fyrir blóðkornahlutfall yfir 54% voru virkjuð hjá 22% í testósteronhópnum á móti 1% á lyfleysu. Það getur takmarkað meðferð og þarf að fylgjast með því.
• PSA: hækkun um að minnsta kosti 0,75 ng/mL var skráð hjá 23% á testósteróni á móti 19% á lyfleysu.
• Alvarleg atvik: fyrirfram skilgreind alvarleg aukaatvik urðu hjá 10,9% á testósteróni á móti 7,4% á lyfleysu. Tvö dauðsföll urðu í hvorum hópi.
• Hjarta og æðar: rannsóknin var ekki hönnuð til að meta hjarta- og æðaatburði, og langtímaáhrifin eru óþekkt.
• Valinn hópur: þátttakendur voru ekki með klassískan kynkirtlabrest. Ekki er hægt að yfirfæra niðurstöðuna beint á alla karla.
• Fjármögnun: rannsóknin var að hluta fjármögnuð af lyfjafyrirtækjum (Bayer, Eli Lilly) og WW.

Meðferð ætti því aðeins að íhuga við skort með einkennum og alltaf með lækni sem fylgist með blóðprufunum.

Niðurstaða

Hjá körlum á aldrinum 50–74 ára með kviðfitu, lágeðlilegt testósterón og forstig sykursýki lækkaði testósterón ofan á lífsstílsáætlun hlutfall þeirra sem voru með sykursýki af tegund 2 eftir tvö ár úr 21% í 12%. Á hinn bóginn var hækkun blóðkornahlutfalls algeng, og spurningunni um langtímaöryggi er ósvarað. Lestu meira um tengslin í grein okkar um testósterón, insúlínviðnám og sykursýki af tegund 2, og um hvers vegna tíðni lágs testósteróns ræðst af skilyrðunum í athugasemdinni á rannsóknarsíðu EMAS.

Fyrsta skrefið

Ef þú tilheyrir einum af þessum hópum og hefur áhyggjur af því að lágt testósterón geti verið einn af áhrifaþáttunum, getur skimun verið valkostur. Ræddu möguleikana við heimilislækninn þinn. Ef þú vilt bregðast hratt við í gegnum einkastofu ertu velkominn að taka ókeypis AMS-prófið hér á síðunni eða, ef þú ert í Danmörku, panta blóðprufu.